EP 280 : ฝึกตนเป็นต้นแบบ

฿ 0.00

Episode 280 : ฝึกตนเป็นต้นแบบ

คนเขาท้อใจ บอกว่า

“คนเดี๋ยวนี้... ว่านอนสอนยากนะท่านนะ”

“แหม ลูกหลานเดี๋ยวนี้ก็ว่ายากสอนยาก”

อาตมาบอกว่า “ว่ายากสอนยากน่ะ นั่นเรามอง” แต่แท้จริงที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสเอาไว้ว่า...

อัตตา หิ กิระ ทุททะโม

ที่ว่าฝึกยาก ฝึกตนเองยากที่สุด

ฝึกคนอื่นน่ะไม่ยากหรอก มันก็คงฝึกได้ ช้างม้า วัว ควาย อยู่ที่ป่า ก็ฝึกได้ แต่ฝึกตนด้วยการฝืนใจ เช่น ฝึกให้เป็นคนขยัน ฝึกยาก เพราะใจที่จะรักความขยันนั้น มันไม่ค่อยมี โบราณจึงบอกว่า “แขกดีมาปีละหนสองหน แขกฉิบหายขายตนมาทุกวัน” นี่ดูจะเป็นคำหนักไปหน่อย แต่จริง ๆ เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องที่พูดถึงคน แต่พูดถึง อารมณ์ และ กิเลส เพราะอารมณ์ดี ๆ ปัญญาดี ๆ ความคิดดี ๆ มันมาปีละไม่มาก อาจจะมาปีละหนสองหน ความขยันขันแข็ง มาปีละไม่มาก สติปัญญาไม่มาก แต่แขกฉิบหายขายตนมาทุกวัน ความคิดชั่ว ๆ เลว ๆ ขี้เกียจเดียดฉันท์นี่มันมาทุกวัน ความอยากจะเล่นอยากจะคะนอง อยากจะทำความชั่ว มาทุกวัน มาแล้วก็สร้างความหายนะให้

ดังนั้นแท้ที่จริงแล้วจะฝึกอะไรก็แล้วแต่ จงหันมาดูการฝึกตนว่า ตนนั้นฝึกยากที่สุด วัว ควาย อยู่ในป่า เราเอามาฝึกได้สบาย ๆ และมันมีวิธีฝึก และอย่างหนึ่งก็คือว่า มันก็ต้องง้อเราเพราะเราจับมันมาแล้ว ถ้ามันไม่ง้อเรามันอด ผลสุดท้ายที่มันว่านอนสอนง่ายนอกจากมันจะเจ็บแล้วมันยังอด และเมื่อฝึกไปแล้วมันรู้ว่าถ้าเป็นอย่างนี้แล้ว มันจะอยู่ดีมีสุข กินอิ่มนอนหลับ แม้กระทั่งได้รับเกียรติยศ เช่น ช้าง ช้างเมือง ช้างเผือก มันก็ยอมให้ฝึก

คนเราก็เช่นเดียวกันท่านทั้งหลาย ฝึกคนอื่นบางทีมันฝึกง่ายเพราะมันมีเครื่องต่อรอง แต่ฝึกตนนี้ฝึกยาก แต่ถ้าฝึกตนได้ เป็นสิ่งที่ประเสริฐที่สุด ดังนั้น พระพุทธเจ้าจึงสอนให้ฝึกตนก่อน คือเป็นตนแบบเสียก่อนไม่เช่นนั้นเราไปชี้ใครนั้น “นิ้วที่ชี้เขาว่าต้องำอย่างนั้นอย่างนี้ ให้เราทำสามเท่า เพราะอีก ๓ นิ้วนี้มันหันเข้าหาตัวเรา นิ้วที่ชี้ว่าเขาผิดนั้น ความผิดมันจะวิ่งเข้ามาตัวอีกสามเท่า เพราะ ๓ นิ้วมันหันเข้าหาตัวเรา”

ดังนั้นจะฝึกใครนี้ ต้องนึกถึงนิทานว่า “ทำตัวเป็นแม่ปูหรือเปล่า เดินตรงทางหรือเปล่า” และเราจะฝึกใครก็คือสิ่งที่เราจะต้องถ่ายทอดไปสู่เขา ถ้าเราไม่มีอะไรจะถ่ายทอดไปสู่เขา จะฝึกได้อย่างไร จะฝึกให้เดินมันก็ต้องเดินเป็น ไม่ใช่ไม่มีเท้าแล้วฝึกให้เขาเดิน จะฝึกให้พูดเป็นก็ต้องพูดเป็น จะฝึกอะไรนั้นมันต้องเริ่มจากที่เราเป็นก่อน คือต้องฝึกตนก่อน นี่คือหลักการสำคัญ

อันช้างม้า วัวควาย ง่ายฝึกฝน

แต่ฝึกตน เป็นคนดี มีศีลสัตย์

เป็นเรื่องที่ ลำบาก ยากชะมัด

จงเคร่งครัด ฝึกตน เป็นคนดี

ฝึกตนด้วย คุณสมบัติ กำจัดหยาบ

คุณวุฒิ คุณภาพ ฉาบราศี

คุณประโยชน์ บำเพ็ญ เป็นบารมี

คุณธรรม ค้ำชีวี ดีนักเอย ฯ

พระเทพปฏิภาณวาที

“เจ้าคุณพิพิธ”