ตอนที่ 303 : หลักการสร้างบารมี

เรื่องการสร้างบารมีเป็นเรื่องสำคัญ หลักของการสร้างบารมีนั้น คือให้บารมีเป็นร่มเงา ถ้าเป็นบารมีแห่งทศพิธราชธรรม มีบารมีที่พระมหากษัตริย์ทรงบำเพ็ญแล้ว ทศพิธราชธรรมก็จะเป็นพระบรมโพธิสมภาร

ถ้าเป็นบารมี ทศบารมี ที่พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญ หรือพระสงฆ์บำเพ็ญแล้ว บารมีนั้นจะกลายเป็นร่มเงา เรียกว่าร่มธรรม บารมีประเภทนี้เรียกว่าบารมีเบ่งบาน คนทุกคนจะต้องทำหน้าที่ให้บารมีเบ่งบาน พ่อแม่ก็ต้องทำหน้าที่ให้บารมีเบ่งบานในครอบครัว คือห้ามไม่ให้ลูกทำชั่ว สอนให้ประพฤติความดี ให้ศึกษาศิลปะวิขาการ คือส่งเสียให้เล่าเรียน ช่วยเป็นหูเป็นตาหาคู่สืบสกุลให้ หรือหาคู่ครองให้ลูก และมอบทรัพย์มรดกให้ อย่างนี้เป็นบารมีในระดับครอบครัว

ส่วนบารมีในระดับผู้บริหารนั้น ก็มีวิธีการ คือ

ทาน คือการให้ เอื้อเฟื้อเจือจาน

ปิยวาจา เจรจาปราศรัยไพเราะ

อัตถจริยา บำเพ็ญประโยชน์แก่ลูกน้อง แก่ผู้ใต้ปกครอง

สมานัตตตา วางตนให้เหมาะสม

อย่างนี้เรียกว่า บารมีเบ่งบาน

อีกบารมีที่คนมักมีความเข้าใจผิด คือ บารมีเบ่งทับ ที่คนอยากใหญ่โดยใช้อำนาจกลไกของความเลวร้ายไปเบ่งทับเขา อยากให้เขายอมรับ แต่ใช้ปืน ใช้อำนาจ ใช้อิทธิพล ใช้การจัดตั้งจัดหา ใช้การซื้อ และแม้เมื่อใครไม่ยอมรับในบารมีนั้น ก็กดขี่ข่มเหง ยิงทิ้งเขาเสีย อย่างนี้ไม่เป็นบารมี เป็นอันธพาล

ในอีกความเข้าใจหนึ่ง บารมีเบ่งเท่า คือเบ่งให้มันเท่า คือเล็กนั่นแหละ แต่อยากมีบารมีเทียบเทียมคนอื่นเขา อยากจะให้เท่าทันเท่าเทียม สุดท้ายก็ต้องตายเหมือนกับแม่อึ่งอ่าง พาลูกไปหนองน้ำ พอลูกเห็นวัวตัวโตก็ถามแม่ แม่ก็บอกว่า

“โอ้ ! .... แม่ใหญ่กว่าเขาได้นะ” ก็เบ่งตัว

ลูกก็บอกว่ายังเล็กกว่าไอ้ตัวนั่นอีก แม่ก็พยายามเบ่งอีก เบ่งไปเบ่งมาท้องแตกตาย

แม่อึ่งอ่างท้องแตกตายเพราะอะไร เพราะความไม่เข้าใจ อยากให้คนใต้ปกครอง คือ ลูก ได้เห็นว่าตนมีบารมีสูงใหญ่ หลายคนต้องถึงจุดจบ จุดวิบัติ เพราะอยากจะทำตัวแข่งบารมีกับคนที่มีบารมีสูงกว่าใหญ่กว่า

แต่บารมีที่ประเสริฐที่สุดคือ บารมีเบ่งบาน ตามลักษณะที่ได้กล่าวมาแล้ว เพราะฉะนั้นท่านทั้งหลายจงรู้จักบำเพ็ญบารมี ในฐานะของตนเองมาแล้ว ท่านทั้งหลายจะเลือกเอาแบบใด ให้พิจารณาทั้งสามบารมีนี้ ก็จะเป็นเครื่องเตือนใจให้ว่า เราจะกำหนดทิศทางชีวิตของเราอย่างไร.

พระเทพปฏิภาณวาที

“เจ้าคุณพิพิธ”