สืบ-ส่องปัตตานีกับ AI

จิตรกรรมคือประว้ติศาสตร์คือประวัติศาสตร์สามัญชนบนผนัง เป็นพื้นที่ที่เล่าเรื่องของคนทั่วไปซึ่งไม่มีที่อยู่ในจดหมายเหตุหรือพงศาวดาร ในสมัยที่ยังไม่มีอินเตอร์เน็ต แม้แต่หนังหรือหนังสือก็หาดูได้ยาก ช่างเขียนก็ได้แต่อาศัยสิ่งที่มองเห็นในชีวิตประจำวันของตัวเองมาเขียนเป็นภาพกาก (ภาพที่ไม่เกี่ยวกับเนื้อหาหลัก) ประกอบการเล่าเรื่องชาดกหรือพุทธประวัติ ภาพกากเหล่านี้จึงมีคุณค่ายิ่งในฐานะที่เป็นบันทึกชีวิตประจำวันของผู้คนสมัยก่อน

หนึ่งใน "บันทึก" ที่ผู้เขียนเห็นว่ามีคุณค่าสูงยิ่งคือภาพจิตรกรรมที่วัดควนใน จ.ปัตตานี ช่างเขียนที่นี่ดูได้รับอิทธิพลจากภายนอกน้อยมาก ทั้งยังมีรายละเอียดที่ครบถ้วนแม่นยำ จึงอยากจะนำรายละเอียดของภาพที่นี่มาเป็นตัวอย่างว่าจิตรกรรมสามารถช่วยให้เราได้รับรู้ถึงชีวิตประจำวันแลผู้คนเมื่อร้อยปีก่อนได้อย่างไร

อีกเรื่องที่อยากรู้คือ AI เป็นผู้ช่วยที่สามารถเชื่อถือได้เพียงไร ผู้เขียนจึงลองใช้ AI ช่วยสืบค้นเรื่องราวของปัตตานีจากภาพดู แล้วก็พบว่า...