สิบเรื่องรู้เขา ก่อนเข้าชุมชน

คุณสมบัติสำคัญประการหนึ่งของนักวิจัยในงานศึกษาชุมชน คือ “การรู้เรา” ซึ่งหมายถึง การเข้าใจข้อเด่นข้อด้อยตนเอง เช่น ความใจเย็น ช่างสังเกต ช่างเจรจา และในทางตรงข้ามก็ต้องสนใจใคร่ “รู้เขา” ซึ่งหมายถึง ความเข้าใจพื้นฐานในพื้นที่ศึกษาเกี่ยวกับลักษณะภูมิลักษณ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บริบททางสังคมวัฒนธรรม ผู้นำชุมชน และเครือข่ายทางสังคม

ตัวอย่างของความเข้าใจพื้นฐาน เช่น ขณะซักถามผู้เฒ่าผู้แก่ว่า “บุญต้นผึ้งของคนด่านซ้าย ถวายพระธาตุปีนี้มีขึ้นเดือนไหน” หากได้ คำตอบว่า ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 และผู้สัมภาษณ์ตีความว่า เป็นเดือนมิถุนายนตามหลักสากล ก็จะคลาดเคลื่อนไป เพราะที่จริงท่านหมายถึง เดือนพฤษภาคม ตามปฏิทินจันทรคติ

หนังสือเล่มนี้จึงประมวลประเด็นเรื่องสำคัญที่ควรรู้เขาก่อนเข้าชุมชน เพื่อเป็นประโยชน์ต่อนิสิตนักศึกษาทุกระดับ รวมถึงผู้สนใจงานด้านการพัฒนาสังคมหรือชุมชน โดยทบทวนสาระความรู้ผ่านกูเกิลแมปส์ วิกิชุมชน ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน ข้อมูลพื้นฐานระดับหมู่บ้าน แผนพัฒนาท้องถิ่น เครือข่ายทางสังคม กลุ่มชาติพันธุ์ พันธุ์ข้าว ทรัพยากรป่าไม้ ทรัพยากรลุ่มน้ำ ภัยธรรมชาติ และประเพณีสิบสองเดือน