ทำความเข้าใจเกี่ยวกับ “เต๋าเต๋อจิง”

เต๋าเต๋อจิง เป็นคัมภีร์ที่เก่าแก่ของจีน และเป็นพื้นฐานสำหรับทั้งปรัชญาและศาสนาในจีน นอกจากนี้ยังมีอิทธิพลอย่างมากกับแนวทางความคิดอื่นๆ ของจีน 

ในพุทธศาสนาในประเทศจีน พระไตรปิฎกที่ถูกแปลเป็นภาษาจีนก็ได้รับอิทธิพลจากการใช้คำ และแนวความคิดต่างๆ ของเต๋าด้วย

นับตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน ศิลปินหลายคนไม่ว่าจะเป็น กวี จิตรกร นักวาดภาพ และนักดนตรี ได้ใช้เต้าเต๋อจิงเป็นแรงบันดาลใจสร้างผลงานของตนเอง

อิทธิพลของมันจึงแพร่กระจายออกไปอย่างกว้างขวางนอกประเทศจีนและเป็นหนึ่งในผลงานที่ได้รับการแปลเป็นภาษาอื่นๆ มากที่สุดในโลก

“เต๋าเต๋อจิง” มีเนื้อหากล่าวถึงปรัชญาทางธรรมชาติ ซึ่งผู้เขียนได้รวบรวมและสรุปออกมาจากลัทธิ ความเชื่อ และแนวทางปฏิบัติโบราณของจีน นำมาเขียนและเรียบเรียงใหม่ให้อ่านง่าย และสละสลวย

คำว่า "เต๋า-เต๋อ-จิง" (Dao-De-Jing) นั้นมาจากคำสามคำ คือ เต๋า เต๋อ และจิง ซึ่งมีความหมายดังนี้

道 (พินอิน:Dào เต๋า) หมายถึง วิถี, มรรค, หนทาง

德 (พินอิน:Dé เต๋อ) หมายถึง ธรรม, คุณธรรม

经 (พินอิน:Jīng จิง) หมายถึง ตำรา, คัมภีร์

เมื่อนำทั้ง 3 คำมารวมกัน แปลว่า "คัมภีร์วิถีธรรม" หรือบางคนอาจทับศัพท์เป็น “คัมภีร์เต๋าคุณธรรม” หรือบางคนจะเน้นไปที่เต๋า “คัมภีร์วิถีแห่งเต๋า” เป็นต้น

ในคัมภีร์ประกอบด้วยอักษรจีนประมาณ 5,000 คำ เดิมทีเรียกชื่อคัมภีร์นี้ว่าคัมภีร์เหลาจื่อตามชื่อผู้แต่ง ภายหลังจึงเรียกเต๋าเต๋อจิง โดยเต๋าเต๋อจิงเป็นการเรียกขานตำราตามแบบโบราณ โดยเรียกคำแรกในหน้าแรกที่พบในตำรา การเริ่มต้นเต๋าเต๋อจิง เริ่มด้วยภาคเต๋า ตามด้วยภาคเต๋อ การแบ่งออกเป็น 81 บทนี้ได้รับอิทธิพลมาจากนักปราชญ์รุ่นหลังที่มีชื่อว่า “หวางปี้” (ค.ศ. 226-249) 

สำหรับความเห็นของผมหมื่นลี้ ในการแบ่งนี้ไม่จำเป็น เพราะเต๋า และเต๋อ จะทับซ้อนกันไปมา และแยกจากกันไม่ออก ในเต๋ามีเต๋อ และในเต๋อมีเต๋า 

ดังนั้น ในเต๋าเต๋อจิง ฉบับหมื่นลี้ จึงไม่ได้แบ่งแยกออกมา หากแต่ได้รวบรวมเข้าด้วยกัน ซึ่งผู้อ่านก็ไม่ต้องไปสนใจเกี่ยวกับเต๋า หรือเต๋อ เพราะในแต่ละบทก็จะมีความหมายของมันเอง และมีประโยชน์ของมันเอง เหมือนคำพูดที่กล่าวไว้ในคัมภีร์ว่า “เต๋ากำเนิด ศีลธรรมก่อเกิด”

ด้วยเหตุนี้ เต๋า และเต๋อ ไม่อาจแยกจากกันได้ มีเต๋าก็ต้องมีเต๋อ หากไม่มีเต๋อก็ไม่อาจมีเต๋าได้ เหมือนศาสนาในทุกวันนี้ หากศาสนาใดไม่มีคุณธรรม ศาสนานั้นไม่ได้เป็นศาสนา หากแต่เป็นลัทธิที่ต้องปราบปราม และเป็นสิ่งที่ผิดกฎหมายบ้านเมืองที่ต้องปราบปราม และระวังป้องกันไม่ได้ประชาชนหลงไปนับถือ ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินของพวกเขา ศาสนา และเต๋า 

ก็เหมือนกัน ต้องมี เต๋อ หรือคุณธรรม อยู่ด้วยกันเสมอ 

คัมภีร์ “เต๋าเต๋ฮจิง ฉบับหมื่นลี้” จึงเป็นคัมภีร์ที่เน้นทั้งการรับรู้ถึงเต๋า และการมีคุณธรรม ในชีวิต ซึ่งจะทำให้ชีวิตได้รับการหล่อเลี้ยงจากกฎแห่งเต๋า