บันทึกพระถังซัมจั๋ง ฉบับวิเคราะห์ (A Record of Xuan Zang)

บันทึกพระถังซัมจั๋ง ฉบับวิเคราะห์ เรื่องราวของพระถังซัมจั๋ง (玄奘 Xuan Zang) เป็นที่รู้จักของผู้คนโดยทั่วไป สาเหตุเพราะมีการนำเสนอเรื่องราวของท่านผ่านนวนิยายเรื่องไซอิ๋ว หรือ ซีโหยวจี้ (西遊記 Xi You Ji) ซึ่งเป็นเรื่องที่แต่งขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง โดยหวูเฉิงเอิน (吴承恩 Wu Cheng En) เขามีชีวิตอยู่ระหว่าง พ.ศ.๒๐๔๙-๒๑๒๕ (ค.ศ.๑๕๐๖-๑๕๘๒) ซึ่งห่างจากสมัยพระถังซัมจั๋งเกือบ ๘๔๒ ปี โดยดัดแปลงมาจากเค้าโครงเรื่องจริงของท่าน เรื่องไซอิ๋วนี้นับเป็น ๑ ใน ๓ วรรณกรรมชั้นยอดของจีนคือ ไซอิ๋ว สามก๊ก และความฝันในหอแดง ในเรื่องจะมีสัตว์ ๓ ชนิดคอยรับใช้ติดตามคือ ๑.เฮ่งเจีย หรือซุนหงอคง เป็นปีศาจลิง ๒.ตือโป้ยก่าย ปีศาจหมู และ ๓.ซัวเจ๋ง ปีศาจปลา นอกจากนั้นยังมีตัวละครอีกมากมายในเรื่อง ทำให้คนสนุกสนานไปกับการผจญภัยของท่านด้วย ส่วนเรื่องราวของประวัติที่แท้จริงของพระถังซัมจั๋งนั้นเป็นที่รับรู้น้อย เพราะไม่นิยมจัดพิมพ์หรือนำมาถ่ายทอด หนังสือบันทึกการเดินทางของท่านไม่ใช่จะเป็นประโยชน์ต่อพุทธศาสนาในอินเดียโบราณเท่านั้นแต่เป็นประโยชน์ต่อชาวโลกทั้งมวลเพราะครอบคลุมเรื่องราวเกี่ยวกับอาณาเขต ภูมิอากาศ ทำเลที่ตั้ง จารีต ประเพณี ภาษา ศาสนา วัดวาอาราม ประวัติศาสตร์ เรื่องราวของบุคคลที่ท่านได้พบเจอทั้งจีน เอเชียกลาง อินเดีย เป็นต้น จึงนับเป็นหนังสือที่เป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติมหาศาล