ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ จากปรัชญาธรรมชาติสู่ความจำเป็นของสมัยใหม่

ผู้เขียนขอเรียกมุมมองหรือทัศนะที่คนทั่วไปมีต่อวิทยาศาสตร์ว่าเป็น ทัศนะแบบ มองไปข้างหน้า เพราะเป้าหมายมักจะอยู่ที่การเรียนวิทยาศาสตร์เพื่อ ให้เกิดความเข้าใจแล้วนำไปสู่การพัฒนาความรู้ใหม่ ทฤษฎีใหม่ หรือสร้างสรรค์ สิ่งใหม่ โดยทั่วไปศาสตร์ต่างๆ ต้องพยายามบอกได้ว่าศาสตร์ในแขนงของตนมี ประโยชน์อย่างไรต่อสังคมมนุษย์ เรียนรู้แล้วจะนำไปใช้อย่างไร การเล็งเห็น ประโยชน์ของวิทยาศาสตร์ในแบบ มองไปข้างหน้า จึงไม่ใช่เรื่องผิด และยังถือ เป็นโจทย์หลักของการศึกษาและการค้นคว้าวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์ เป็น พันธกิจของวิทยาศาสตร์ที่สังคมคาดหวัง ซึ่งผู้เขียนก็เป็นหนึ่งในคนที่เคยอยู่กับ ทัศนะดังกล่าวโดยไม่เคยนึกถึงความเป็นไปได้อื่น แต่ประสบการณ์ภายหลังจากนั้นทำให้ผู้เขียนเกิดทัศนะอีกแบบหนึ่ง ซึ่งอาจเรียกว่าทัศนะแบบ มองไปข้างหลัง เพราะเมื่อเรียนรู้มากขึ้นจึงทราบว่า วิทยาศาสตร์ไม่เพียงแต่จะนำพาไปสู่สิ่งที่รออยู่ในภายหน้า แต่วิทยาศาสตร์ยังมี ส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำความเข้าใจอดีต มนุษย์พยายามแสวงหาความจริง เกี่ยวกับโลกและธรรมชาติมาโดยตลอด ตั้งแต่การศึกษาปรัชญาธรรมชาติจนถึง ยุคของวิทยาศาสตร์สมัยใหม่และกระบวนการดังกล่าวยังคงไม่สิ้นสุด ระหว่าง การแสวงหานั้น หลายเรื่องราวได้เกิดขึ้นและส่งผลต่อความเป็นไปในอดีต เพราะ ข้อถกเถียงทั้งทางปรัชญาธรรมชาติและวิทยาศาสตร์ในต่างยุคต่างสมัยเป็น ผลรวมของทัศนคติ ศรัทธาความเชื่อ ความรู้ความเข้าใจ ตลอดจนจินตนาการ และกรอบภูมิปัญญาของยุคสมัย ดังนั้น การศึกษาประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ อาจมีเนื้อหาแตกต่างไปจากที่ผู้ศึกษาประวัติศาสตร์ทั่วไปคุ้นเคย แต่ความคิด ทฤษฎี ข้อโต้แย้ง และความสำเร็จต่างๆ ทางวิทยาศาสตร์ หากบอกเล่าอย่างมี บริบทจะเป็นประโยชน์ต่อการพิจารณากระแสความเปลี่ยนแปลงทางภูมิปัญญา ความเคลื่อนไหวที่ปรากฏในประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์จึงช่วยให้เห็นพัฒนาการ ทางความคิด การต่อสู้กับความไม่รู้หรือความเข้าใจผิดในช่วงเวลาต่างๆ รวมถึง กระบวนการสถาปนาองค์ความรู้ ซึ่งประเด็นเหล่านี้ช่วยเพิ่มเติมแง่มุมอันน่าสนใจ ให้กับประวัติศาสตร์นับแต่อดีตจนถึงโลกสมัยใหม่